اساسی ترین معضل ناشناخته کرمان

کارشناس و محقق مسائل آب و قنات مطرح کرد : 
چرا شهرداری کرمان اساسی ترین معضل شهر را نشناخته است

شهر کرمان با موقعیتی ویژه دربین شهرهای سراسر کشور شکل پیدا کرده است. آنجا که امکانات تامین آب شرب و کشاورزی در احداث قنات معنی می شده، بخش های مرتفع شهر, مادر چاه و بخش تران قنوات از دامنه های کوهستانی, از یک طرف و از طرف دیگر مسیر خشکان و مظهر قنواتی که مادرچاه آنها در دامنه کوههای جوپار، محی آباد، قناتغستان، ماهان و دستجرد هستند, در خود داشته است. به عبارت دیگر بیش از هشتاد سال قبل شهر کرمان شامل  شبکه ای از چاه های مادر ،کوره های قنات، چاههای میله ای، مظهر قنوات بوده است . نقشه توپوگرافی  50000: 1 سالهای ۱۳۳۴- ۱۳۳۵ صحت این مطالب را بخوبی تائید می نماید. با آغاز شدن صنعت حفر چاه عمیق و چاه زنی و فروکش نمودن روز افزون سطح آب سفره های زیر زمینی, بتدریج همه قنواتی که در شهر, مادرچاه و یا بخش تران داشتند به کلی خشک شدند و نیز این موضوع در مورد قنوات سرچشمه گرفته از جوپار، ماهان، محی آباد، دستجرد هم اتفاق افتاد. وبه این ترتیب شهر کرمان را از نعمت ورود و یا خروج آب قنوات برای همیشه محروم نمود ! حفاریهای  بی رویه چاههای نیمه عمیق و پس از آنهم عمیق به ظاهر جایگزینی معنی دارتر و بهتر برای تامین آب شد. لذا پمپاژ آب برای باغکاری و زراعت در گوشه و کنار شهر که به بخش مسکونی تبدیل نشده بود به سرعت رایج گردید. کم کم پدیده ویژه بودن شهر کرمان نسبت به تمامی شهرهای کشورمان نمایان گردید و لایه غیر قابل نفوذِ بشقابی شکل، گسترده در سطح شهر و در عمق  چهل متری به کار افتاد. این لایه اجازه نفوذ زه آبهای ناشی از کشاورزی ، فاضلاب منازل را به اعماق پائین تر بکلی قطع و سبب انباشت شدن و ارتفاع گرفتن آنها بطرف سطح زمین گردید. یعنی از این به بعد برخلاف موقعیت زمین شناسی سراسر استان در شهر کرمان آبهای زیر زمینی و آبهای زیر سطحی تفکیک شدند. آبهای زیر زمینی آبهائی بودند که با حفر چاههای عمیق نسبت به سطح زمین عمیق و عمیق تر  شده بطوریکه به عمق بیش از یکصد و پنجاه متر رسیدند، در حالیکه آبهای زیر سطحی از عمق چهل متری انباشت شده و به طرف سطح زمین نزدیک شدند. همینکه امروزه آنها را در عمق دو الی سه متری  سطح زمین ملاحظه نموده, و شاهد اختلال اثر گذاری این آبها در مسجد جامع کرمان، بانکهای معتبر بافت تاریخی و بخش های مرکزی شهر کرمان بصورت کامل هستیم. بالا آمدن تدریجی آبهای زیر سطحی یعنی رسیدن به تمامی شبکه چاههای میله ای وکوره قنواتی که به آنها اشاره شد و تشدید فرسایش و تخریب داخلی فضاهای ازاد را سبب گردید . این پدیده را شهرداری وقت کرمان چگونه ارزیابی و چه اقداماتی برای مقابله با آن انجام داد؟؟؟ تحقیقات اداری و اجرائی نشان می دهد که هیچگونه عکس العملی نشان نداد ! حتی شبکه چاههای میله ای و کوره های  قنوات را با یک نقشه برداری ساده ثبت ننمودند, تا متقاضیان خانه سازی ، جاده سازی، برج سازی، پل سازی و انبوه سازی ….را در زمان صدور مجوز آگاه نمایند. ولی روند اضافه شدن آب فاضلابها، سیلابها و روان آبهای ناشی از بارندگیها، نفوذ آب ناشی از پمپاژ آب سفره های زیر زمینی برای زراعت و باغکاری بسرعت و بی محابا بالا و بالاتر می رفت، بطوریکه تمامی شبکه کوره ها و چاه های میله ای که بر خلاف زمان بهره برداری  هم اکنون با پر کردن بسیاری از چاههای میله ای ارتباط آنها هم قطع شده بود، نفوذ آبهای زیر سطحی و ارتفاع گرفتن آنها در سراسر شهر کرمان همه و همه کوره ها را پر از آب فاضلابها نمود.کار فرسایش و تخریب دیواره های این کوره ها شتاب گرفته و بصورت فاجعه زیست محیطی در شهر کرمان مدفون شده است،  درست در شکل فاجعه ای که روز به روز مجهزتر و قویتر راه و روش خود را طی وتوان بمب خفته را چندین و چند برابرمی نمایند. در مقابل این سوال  که شهرداری کرمان برای مهار این بحران چه کرده و چه می کند؟ هیچگونه تحلیل علمی و یا راهکاری که نتایج آن را به یک یا چند سال آینده نسبت دهند وجود ندارد. شرح تحلیلی فوق سیمای واقعی شهرداری کرمان را  با پدیده های مخرب و تشدید کننده هر زلزله را به خوبی نشان می دهد. عدم مطالعه مسیر گسلها ، تهیه نکردن نقشه زمین شناسی تا عمق یکصد متری از شهر کرمان(محدوده زهدار)، نداشتن مطالعات جامع زمین شناسی همه و همه موید این مسئله هستند. وقتیکه سیستم شهرداری اساسی ترین معضل شهر را نشناخته و در جهت مهارآن هیچگونه  طرح بنیادی از عمق چهل متر یعنی زمان آغاز  جمع آوری آب تا امروز که به سطح زمین رسیده نداشته است ,برای مصوب و اجرائی نمودن سایر طرحها,کشتی تایتانیک,زیر گذر ازادی و….و….چه انتظاراتی می توان داشت؟؟؟؟؟ 

.                                                     مهندس حسن اشرف گنجوئی
                                                          کارشناس رسمی تامین آب و بازرس اسبق استانداری کرمان


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>